Mặt cắt địa hình theo tuyến · Phóng đại đứng · Ôn tập nhận diện mẫu · Thời lượng 3 tiết · Chuẩn đầu ra CHP2 · ĐG1.1, ĐG1.2, ĐG1.3
Họ tên SV:
MSSV:
Nhóm / Trạm xuất phát:
Ngày thực tập:
Mục tiêu buổi học — sau buổi này bạn có thể:
Dựng mặt cắt địa hình theo tuyến A–B từ bản đồ đồng mức; tính và nhận xét hệ số phóng đại đứng.
Mô tả đặc điểm địa hình dọc tuyến (đỉnh, sườn, bậc thềm, bãi bồi, lòng sông).
Ôn tập hệ thống 3 nhóm đá + khoáng vật; tự kiểm tra theo định dạng đề thi ĐG1.1 (10 mẫu / 30 phút).
1. Các bước dựng mặt cắt (EarthLab Lab 6)
B1. Đặt mép giấy dọc tuyến A–B trên bản đồ; đánh dấu A, B và mọi giao điểm với đường đồng mức, ghi độ cao bên cạnh vạch; đánh dấu cả suối, đỉnh, yên ngựa.
B2. Chuyển giấy xuống lưới mặt cắt (trục ngang cùng tỷ lệ bản đồ); tại mỗi vạch, chấm điểm ở đúng độ cao.
B3. Nối các điểm bằng đường cong trơn; giữa hai vạch cùng độ cao qua đỉnh → vẽ vồng lên (nhưng không vượt quá đường kế tiếp); qua thung lũng → võng xuống.
B4. Tính phóng đại đứng VE = (tỷ lệ đứng)/(tỷ lệ ngang). Ở lưới dưới: 1 cm = 20 m (1:2.000) so với 1:25.000 → VE = 12,5×.
B5. Ghi chú địa hình dọc mặt cắt; nhận xét ảnh hưởng của VE đến cảm nhận độ dốc.
2. Bản đồ và tuyến A–B
Hình 6.1. Cùng mảnh bản đồ Phiếu 5. Tuyến mặt cắt A (đỉnh 252 m) → B (bãi bồi sông Dinh), dài 2.030 m thực địa (8,12 cm trên bản đồ).
3. Dựng mặt cắt A–B (40 phút, cá nhân)
Hình 6.2. Lưới mặt cắt: ngang 1:25.000, đứng 1 cm = 20 m.
Giao điểm thứ…
Khoảng cách từ A (m)
Độ cao (m)
Ghi chú (đỉnh, sườn, suối…)
1
2
3
4
5
6
7
8
Câu 1. Hệ số phóng đại đứng của mặt cắt bạn vẽ là bao nhiêu? Nếu vẽ không phóng đại (1:25.000 cả hai trục), chiều cao cả mặt cắt chỉ còn bao nhiêu mm?
Câu 2. Đoạn nào trên tuyến dốc nhất? Tính độ dốc trung bình đoạn đó và so với độ dốc trung bình toàn tuyến A–B.
Câu 3. Mô tả bằng 3–4 câu địa hình dọc A–B theo thứ tự từ A đến B (dùng thuật ngữ: đỉnh, sườn, chân sườn, bậc thềm, bãi bồi, lòng sông).
4. Ôn tập tổng hợp (35 phút) — chuẩn bị thi nhận diện 10 mẫu / 30 phút
Cách tổ chức (học theo trạm, nhóm 4–5 SV)
Hoạt động phát hiện lỗi: mỗi nhóm nhận 1 phiếu mô tả mẫu có 3 lỗi cố ý (sai tên, sai kiến trúc, sai đá mẹ…) — tìm và sửa trong 8′. Sau đó thi thử: 10 mẫu, 3′/mẫu, dùng đúng phiếu trả lời ĐG1.1.
Mẫu
Khoáng vật / Đá?
Nhóm (magma / trầm tích / biến chất)
2 dấu hiệu quyết định
Tên
Tự chấm (✓/✗)
Mẫu 1
Mẫu 2
Mẫu 3
Mẫu 4
Mẫu 5
Mẫu 6
Mẫu 7
Mẫu 8
Mẫu 9
Mẫu 10
Sơ đồ quyết định nhanh (điền tên đá vào ô trống)
Thấy hạt khoáng vật đan xen, không phân lớp, không phiến → magma xâm nhập: sáng → ……… · muối tiêu → ……… · sẫm → ………
Thấy mảnh vụn gắn kết hoặc hóa thạch hoặc sủi HCl + phân lớp → trầm tích: > 2 mm tròn/góc → ………/……… · cát → ……… · mịn → ……… · hóa thạch + HCl → ………
Phiến/dải hoặc tinh thể tái kết tinh khít → biến chất: phiến mịn → ……… · ánh lụa → ……… · mica lớn → ……… · dải → ……… · HCl → ……… · cứng 7 → ………
Tự đánh giá sau buổi học
Sau buổi học, tôi có thể:
Chưa
Tạm được
Tự tin
Dựng mặt cắt từ bản đồ đồng mức
Tính phóng đại đứng
Định danh 10 mẫu bất kỳ trong 30 phút
Nêu 2 dấu hiệu quyết định cho mỗi mẫu
Phần dành cho giảng viên — chấm theo Rubric R2 (phiếu học tập); điểm phiếu tính vào ĐG1.2 (kiểm tra thường xuyên), phát biểu/thảo luận ghi nhận điểm cộng ĐG1.3.
Tiêu chí
Tối đa
Điểm
Mặt cắt A–B: đủ giao điểm, đúng độ cao, đường trơn