Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCMLogo hoa sen
Giới thiệu ngành Địa chất · Tân sinh viên K2026 · Khoa Địa chất

Seminar đầu tiên thời sinh viên:
làm việc nhóm và học tập

Ba tuần, một đề tài, tám người bạn mới. Trang này giúp bạn hiểu mình hơn, chia vai cho hợp, học và tìm tài liệu đúng cách, rồi tự tin đứng trước lớp.

6 buổi · 13/11 – 21/122 nhóm × 8 bạn20 đề tài gợi ýKhông cần biết trước về địa chất

Bắt đầu khám phá bản thân (20 phút) Làm phiếu online (MSSV + mã lớp) Ôn tập ở nhà

Lần đầu dùng? Xem Hướng dẫn sử dụng.

Lộ trình 6 buổi (13/11 – 21/12/2026)

Mỗi Thứ Sáu gặp Thầy một buổi: buổi 1 và buổi 6 học trực tiếp trên lớp (khoảng 90 phút, điểm danh QR), buổi 2–5 học online (khoảng 60 phút, link gửi trong nhóm Zalo). Mỗi tuần chỉ có một mốc chính, nộp bằng phiếu online trên trang làm phiếu (MSSV + mã vào lớp; ở nhà dùng mã ôn tập 6 ký tự để xem lại bài, điểm, nhận xét). Nộp đúng hạn quan trọng hơn làm hoàn hảo.

1

Buổi 1 · T6 13/11 · trực tiếp

Khởi động, hiểu mình

Nộp Phiếu 1 (Thẻ khám phá bản thân) trước T3 17/11.

  • Làm Khám phá bản thân ngay trên lớp, bấm Gửi Thẻ vào Phiếu 1.
  • Ngồi theo nhóm, mỗi bạn đọc Thẻ 1 phút; lập nhóm Zalo.
  • Về nhà: đọc lướt 20 đề tài, mỗi bạn chọn 3 đề tài thích nhất.
2

Buổi 2 · T6 20/11 · online

Họp nhóm lần đầu

Nộp Phiếu 2 (họp nhóm lần đầu) trước CN 22/11.

  • Họp nhóm 60 phút có Thầy ghé từng nhóm: chia 8 vai theo Thẻ.
  • Bỏ phiếu chọn đề tài vừa sức, viết giao ước nhóm.
  • Về nhà: mỗi bạn tìm ít nhất 2 nguồn tin cậy cho phần mình.
3

Buổi 3 · T6 27/11 · online

Nguồn tin và đề cương

Nộp Phiếu 3 (đề cương) trước CN 29/11; Thầy góp ý trước T4 2/12.

  • Học cách tìm nguồn, kiểm tra C.R.A.A.P, ghi trích dẫn, dùng AI có trách nhiệm.
  • Mỗi nhóm trình bày đề cương nháp 5 phút: đặt vấn đề → 3 ý chính → liên hệ Việt Nam → câu hỏi riêng của nhóm.
  • Về nhà: mỗi bạn viết nháp phần mình 1–2 trang, có hình và nguồn.
4

Buổi 4 · T6 4/12 · online

Góp ý giữa kỳ

Mang bản nháp nội dung chung của nhóm đến buổi.

  • Mỗi nhóm 20 phút: Thầy góp ý nội dung, số liệu, nguồn; nhóm nêu chỗ đang vướng.
  • Học cách làm slide khoa học: ít chữ, nhiều hình, bản đồ, sơ đồ; ghi nguồn dưới hình.
  • Về nhà: làm slide nháp 15–20 trang và báo cáo tóm tắt 3–5 trang.
5

Buổi 5 · T6 11/12 · online

Tập dượt lần 1

Nộp Phiếu 4 (tiến độ, slide nháp, tập dượt) trước CN 13/12.

  • Mỗi nhóm thuyết trình thử đúng 15 phút, mỗi bạn nói ít nhất 1 phút; nghe góp ý 10 phút.
  • Học quy trình trả lời phản biện TRAC.
  • 14–16/12: nhóm tự tập dượt lần 2; nộp slide bản chính cho Thầy trước T5 17/12.
6

Buổi 6 · T6 18/12 · trực tiếp

Báo cáo seminar

Phiếu 5 làm trong buổi · Phiếu 6 và sản phẩm cuối trước T2 21/12, 23:59.

  • Mỗi nhóm 15 phút thuyết trình + 10 phút hỏi đáp; nhóm nghe chấm Phiếu 5 (phản biện nhóm bạn).
  • Thầy nhận xét, mở rộng chuyên môn, tổng kết seminar.
  • Sau buổi: mỗi bạn chấm kín đóng góp các bạn cùng nhóm, viết 3 câu tự nhìn lại (Phiếu 6); Trưởng nhóm nộp slide, báo cáo tóm tắt, ảnh hoạt động.

Khám phá bản thân

Bốn bước, khoảng 20 phút. Không có đáp án đúng sai, không tính điểm. Kết quả chỉ nằm trên máy của bạn, trang không gửi dữ liệu đi đâu. Cuối cùng bạn nhận một Thẻ giới thiệu: bấm Gửi Thẻ vào Phiếu 1 để điền sẵn vào phiếu online (vẫn phải tự bấm Nộp), hoặc bấm Sao chép Thẻ rồi dán vào Phiếu 1 để nộp, và đọc Thẻ trong buổi họp nhóm đầu tiên.

Ở mỗi phần, chọn đúng 7 câu giống bạn nhất ở thời điểm hiện tại. Đây là trò chơi khởi động dựa trên mô hình hình học tâm lý (Psycho-Geometrics) dùng trong học phần Kỹ năng làm việc nhóm và học tập, giúp nhóm bắt đầu trò chuyện về cách mỗi người làm việc.

Mỗi câu chọn từ 1 (hoàn toàn không giống tôi) đến 5 (rất giống tôi). Bộ câu hỏi rút gọn theo 6 nhóm sở thích nghề nghiệp của Holland (RIASEC).

Chọn 2 vai Thích, 1 vai Muốn học thêm và 1 vai Ngại. Nhóm tốt cần đủ 8 vai; một người có thể giữ 2 vai.

Kết quả là ảnh chụp ở thời điểm hiện tại, không phải nhãn dán. Sở thích, tính cách và kỹ năng của người 18 tuổi còn thay đổi nhiều; đại học là nơi để thay đổi. Nếu bạn thấy căng thẳng hay buồn kéo dài, hãy nói với Thầy hoặc tìm đến bộ phận tư vấn tâm lý – hỗ trợ sinh viên của Trường.

Buổi họp nhóm đầu tiên (60 phút)

Ra về với 3 thứ: đề tài đã chọn, bảng phân vai và bản giao ước nhóm. Mỗi người nhận 1 vai chính + 1 vai học thêm; không ai bị xếp vào vai mình ghi là Ngại nếu còn người khác nhận được.

Kịch bản
  1. Làm quen – 15 phút. Mỗi bạn đọc Thẻ giới thiệu trong tối đa 90 giây. Người nghe chỉ lắng nghe, chưa bình luận.
  2. Bầu người giữ nhịp – 5 phút. Một người cầm giờ, một người ghi biên bản (tạm thời).
  3. Chọn đề tài – 15 phút. Mỗi bạn 3 phiếu cho 3 đề tài ở mục Đề tài. Lấy 2 đề tài nhiều phiếu nhất, bàn 5 phút, biểu quyết lần cuối.
  4. Chia vai – 15 phút. Đặt Thẻ của cả nhóm cạnh nhau. Vai đông người thì chia nhỏ việc; vai trống thì mời bạn ghi vai đó là "Muốn học thêm". Xác nhận Trưởng nhóm và Thư ký chính thức.
  5. Ký giao ước – 10 phút. Thống nhất các điều bên cạnh, mỗi bạn xác nhận trên nhóm chat.
Giao ước nhóm (mẫu, nhóm tự sửa)
  • Họp ít nhất 1 lần mỗi tuần vào khung giờ đã chọn.
  • Trả lời tin nhắn nhóm trong vòng 24 giờ.
  • Không kịp hạn thì báo trước ít nhất 1 ngày, không im lặng.
  • Góp ý vào việc, không nhắm vào người.
  • Mọi thông tin, hình ảnh ghi nguồn ngay khi lấy về.
  • Dùng AI thì ghi rõ dùng cho việc gì và đã kiểm tra lại.
  • Ai cũng nói khi thuyết trình, mỗi người ít nhất 1 phút.
  • Bất đồng không tự giải quyết được sau 2 lần thảo luận thì báo Thầy.

8 vai trong nhóm seminar

VaiViệc chính trong seminarHợp với người…
Điều phốiChia việc, giữ bảng kế hoạch, nhắc hạn, chủ trì họpquyết đoán, thích tổ chức
Khơi ý tưởngĐề xuất góc nhìn, câu hỏi riêng của nhóm, ý tưởng mở bàisáng tạo, nhiều ý tưởng
Săn tư liệuTìm bài báo, báo cáo, ảnh vệ tinh, số liệu; ghi nguồntò mò, kiên nhẫn
Kiểm chứngĐối chiếu nguồn, soát số liệu, chuẩn bị câu hỏi phản biệncẩn thận, hay hỏi "tại sao"
Kể chuyện bằng hìnhSlide, sơ đồ, bản đồ, video ngắncó mắt thẩm mỹ, thích thiết kế
Viết – biên tậpĐề cương, ghi chú cho người nói, thống nhất văn phongviết gọn, ngăn nắp
Trình bàyDẫn dắt bài nói, điều phối hỏi đáptự tin trước đám đông
Kết nốiGiữ không khí, hỏi han bạn im lặng, hòa giảibiết lắng nghe, hòa đồng

Hộp công cụ học tập và làm việc nhóm

Chọn lọc từ học phần Kỹ năng làm việc nhóm và học tập (KNLVN) của Trường, kèm cách dùng ngay cho bài seminar địa chất.

Học và ghi nhớ

Truy xuất chủ động

Active Recall & Blurting

Gấp tài liệu lại, viết ra giấy tất cả những gì còn nhớ, rồi mở ra đối chiếu. Tự kiểm tra giữ kiến thức lâu hơn đọc lại.

Seminar: sau khi đọc một bài báo, mỗi bạn viết 5 dòng "mình hiểu gì" mà không nhìn lại.
Lặp lại ngắt quãng

Spaced Repetition

Ôn lại sau 1 ngày, 3 ngày, 7 ngày. Không ôn, kiến thức rơi rất nhanh theo đường cong quên lãng.

Seminar: ôn thuật ngữ của đề tài (đá móng, tầng chứa, xâm nhập mặn…) bằng thẻ ghi nhớ trước buổi tập dượt.
Đọc hiệu quả

SQ3R

Khảo sát → Đặt câu hỏi → Đọc → Thuật lại → Ôn tập. Lướt tiêu đề, hình, kết luận trước khi đọc kỹ.

Seminar: với bài tiếng Anh, đọc Abstract, hình và Conclusion trước; chỉ đọc kỹ phần cần.
Ghi chép

Cornell & Sơ đồ tư duy

Chia trang 3 phần: từ khóa – ghi chép chính – tóm tắt. Sơ đồ tư duy để thấy toàn cảnh.

Seminar: mỗi buổi họp, Thư ký ghi theo Cornell; cả nhóm vẽ sơ đồ tư duy đề tài trong tuần 1.
Giảng lại

Kỹ thuật Feynman

Giải thích một khái niệm bằng lời đơn giản như đang dạy em lớp 8. Chỗ nào vấp là chỗ chưa hiểu.

Seminar: mỗi bạn giảng phần của mình cho cả nhóm 2 phút trước khi làm slide.

Thời gian và mục tiêu

Mục tiêu

SMART

Cụ thể, Đo được, Khả thi, Thực tế, Có thời hạn.

Ví dụ: "Trước 20h thứ Năm, Săn tư liệu gửi nhóm 6 nguồn có tên tác giả và năm" thay vì "tìm tài liệu".
Ưu tiên

Ma trận Eisenhower

Quan trọng × Khẩn cấp: Làm ngay · Lên lịch · Ủy thác · Loại bỏ. Dành nhiều thời gian nhất cho ô "Quan trọng – chưa khẩn cấp".

Seminar: làm đề cương sớm (ô Lên lịch) để tuần 3 không rơi vào ô Làm ngay.
Tập trung

Pomodoro & Time Blocking

25 phút làm một việc duy nhất, nghỉ 5 phút. Khóa khung giờ trên lịch cho từng việc.

Seminar: buổi làm slide chung = 4 Pomodoro, tắt thông báo mạng xã hội.
Quy luật

80/20 & Parkinson

20% việc cốt lõi tạo 80% kết quả; việc luôn giãn ra lấp đầy thời gian cho phép.

Seminar: đặt hạn nội bộ sớm hơn hạn của Thầy 1 ngày; ưu tiên 3 ý chính trước khi trang trí slide.

Tư duy và giải quyết vấn đề

Thảo luận nhóm

Sáu chiếc mũ tư duy

Trắng: dữ kiện · Đỏ: cảm xúc · Đen: rủi ro · Vàng: lợi ích · Xanh lá: ý tưởng mới · Xanh dương: điều phối. Cả nhóm cùng "đội" một mũ một lúc.

Seminar: khi bàn đề tài gây tranh luận (băng cháy, bauxit…), đi lần lượt mũ Trắng → Vàng → Đen để có cả hai mặt.
Đặt câu hỏi

Truy vấn Socratic

Hỏi liên tục: điều đó nghĩa là gì? bằng chứng ở đâu? nếu ngược lại thì sao? hệ quả là gì?

Seminar: Kiểm chứng dùng Socratic để soạn 5 câu hỏi phản biện cho nhóm bạn và cho chính nhóm mình.
Tìm nguyên nhân

5W1H & biểu đồ xương cá

Cái gì, ở đâu, khi nào, tại sao, ai, như thế nào; xương cá để lần ra nguyên nhân gốc.

Seminar: đề tài sụt lún, xói lở, xâm nhập mặn: vẽ xương cá các nguyên nhân tự nhiên và con người.

Tìm và thẩm định thông tin

Tài liệu học thuật

C.R.A.A.P

Currency (cập nhật) · Relevance (liên quan) · Authority (uy tín tác giả) · Accuracy (chính xác, có bằng chứng) · Purpose (mục đích, thiên kiến).

Seminar: mỗi nguồn trong danh mục phải qua đủ 5 câu hỏi; số liệu trữ lượng, tốc độ sụt lún phải lấy bản mới nhất.
Tin trên mạng

S.I.F.T

Stop: dừng lại · Investigate: ai đăng? · Find: tìm nguồn uy tín đối chiếu · Trace: truy về nguồn gốc của ảnh, trích dẫn.

Seminar: ảnh "hố sụt", "sạt lở" lan truyền trên mạng xã hội phải truy được nơi, ngày chụp mới đưa vào slide.
Tra cứu nâng cao

Toán tử tìm kiếm

"cụm từ chính xác", AND, OR, site:edu.vn, filetype:pdf; Google Scholar cho bài báo khoa học.

Ví dụ: "land subsidence" "Ho Chi Minh City" filetype:pdf

Thuyết trình và hỏi đáp

Trả lời câu hỏi

Quy trình TRAC

Thank – cảm ơn người hỏi · Repeat – nhắc lại câu hỏi cho cả lớp nghe · Answer – trả lời trọng tâm · Control – giữ thời lượng, chuyển câu tiếp.

Chưa biết câu trả lời? Nói thật: "Nhóm chưa tìm hiểu phần này, xin phép trả lời qua email sau buổi học". Đó là thái độ khoa học.
Slide

Slide ít chữ, bài nói hay

  • Mỗi slide một ý, tối đa khoảng 30 chữ.
  • Hình, bản đồ, sơ đồ chiếm phần lớn diện tích; nguồn ghi ngay dưới hình.
  • Người nói nhìn người nghe, không đọc slide.
  • 3 phút trước khi lên: hít thở chậm 4 nhịp, đứng thẳng, uống ngụm nước.

Chọn đề tài vừa sức

Độ khó là ước tính cho sinh viên năm nhất: ★ dễ tiếp cận, nhiều tài liệu tiếng Việt · ★★ cần đọc thêm kiến thức nền · ★★★ nhiều khái niệm chuyên sâu, tài liệu chủ yếu tiếng Anh. Làm xong phần Khám phá bản thân, các đề tài hợp với sở thích của bạn sẽ được đánh dấu.

#Đề tàiKhốiĐộ khóGợi ý thu hẹp cho vừa sức

Nhóm lần đầu làm seminar nên chọn đề tài ★ hoặc ★★. Chọn ★★★ khi nhóm có ít nhất 3 bạn đọc tiếng Anh ở mức 3 trở lên. Mỗi nhóm thêm ít nhất một câu hỏi của riêng mình vào đề cương, đó là phần làm bài seminar thú vị.

Kế hoạch nhóm và đánh giá chéo

Điểm nhóm ghi nhận sự phối hợp; đánh giá chéo trong nhóm bảo đảm công bằng cho từng người, tránh cảnh một bạn gánh cả nhóm.

Bảng kế hoạch tối thiểu (6 cột)

STTViệcNgười phụ tráchHạnTrạng tháiLink minh chứng
1Đề cương 1 trangViết – biên tập + cả nhómNgày 6Đã xongGoogle Docs
2Danh mục 8 nguồn đã qua CRAAPSăn tư liệu, Kiểm chứngNgày 9Đang làm (5/8)Google Sheets
3Bản đồ, ảnh Google Earth khu vực nghiên cứuKể chuyện bằng hìnhNgày 11Chưa bắt đầuThư mục Drive
4Tập dượt có bấm giờCả nhómNgày 14Dời sang ngày 15 (báo trước)Biên bản họp

Bảng này nộp ở Phiếu 4. Làm trên Google Docs, Sheets để có lịch sử chỉnh sửa; đó là minh chứng tự nhiên cho việc ai làm gì, khi nào.

Phiếu đánh giá chéo trong nhóm (sau buổi báo cáo 18/12)

Nộp ở Phiếu 6, chấm kín: chỉ giảng viên xem. Mỗi bạn tự chấm mình và chấm kín từng bạn cùng nhóm theo 4 tiêu chí, mỗi tiêu chí tối đa 2,5 điểm, tổng 10. Rút gọn từ phiếu đánh giá của học phần KNLVN cho seminar này.

Tiêu chíMức 1 (0 – dưới 1,0)Mức 2 (1,0 – dưới 2,0)Mức 3 (2,0 – 2,5)
Tham dự & phối hợpVắng nhiều buổi họp, gần như không tương tác trên nhóm chatVắng 1 buổi, có tương tác nhưng ít đóng góp ý kiếnDự đủ, tương tác đều, đóng góp ý kiến mỗi tuần
Quản lý công việcTrễ hạn nhiều việc, không báo trướcPhần lớn đúng hạn, trễ 1 việc có báo trướcĐúng hạn hoặc sớm, còn hỗ trợ bạn khác
Giao tiếpThường trả lời sau hơn 24 giờ hoặc không trả lờiTrả lời trong ngày, đôi khi khó hiểuTrả lời nhanh, rõ ràng, góp ý lịch sự
Giải quyết vấn đềKhông đề xuất giải pháp khi nhóm gặp khóCó đề xuất, đôi khi chưa khả thiNhận ra vấn đề sớm, đề xuất giải pháp được nhóm dùng

Kèm theo, mỗi bạn ghi 1 điều nên giữ (KEEP) và 1 điều nên đổi (CHANGE) cho từng bạn, cùng 3 câu tự nhìn lại: mình đã làm gì, học được gì, lần sau làm khác điều gì.

Dùng AI và trích dẫn nguồn

Quy tắc 3T khi dùng AI

Tìm – đặt câu hỏi rõ (bối cảnh, yêu cầu, định dạng). Tách – lọc lỗi, thiên kiến, số liệu bịa. Tinh chỉnh – hỏi lại, đối chiếu nguồn gốc rồi mới dùng.

  • Được dùng AI để gợi ý ý tưởng, giải thích khái niệm khó, sửa chính tả.
  • Không chép nguyên văn câu trả lời của AI vào slide.
  • Mọi con số, tên riêng AI đưa ra phải kiểm tra ở nguồn gốc. AI có thể bịa cả tài liệu tham khảo.
  • Slide cuối ghi rõ: nhóm đã dùng công cụ AI nào, cho việc gì.
Bài học thật: nhiều trang cũ vẫn ghi Việt Nam có trữ lượng đất hiếm đứng thứ 2 thế giới (22 triệu tấn), trong khi Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ đã hạ con số này xuống 3,5 triệu tấn từ năm 2025. Luôn tìm bản mới nhất.
Trích dẫn
  • Ghi nguồn ngay dưới mỗi hình và số liệu: tác giả/cơ quan, năm.
  • Slide cuối là danh mục tài liệu tham khảo theo kiểu APA.
  • Thứ tự ưu tiên nguồn: bài báo khoa học → báo cáo cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu → báo chí chính thống. Wikipedia và blog chỉ dùng để định hướng.
  • Sao chép không ghi nguồn là đạo văn, kể cả khi chỉ là một đoạn ngắn.

Ví dụ APA: Minderhoud, P. S. J., et al. (2017). Impacts of 25 years of groundwater extraction on subsidence in the Mekong delta, Vietnam. Environmental Research Letters, 12(6), 064006.