Workshop Tân sinh viên Khóa 2026Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCM · 18/10/2026

Cẩm nang Quản lý thời gian & Kế hoạch cá nhân

Bốn công cụ cho học kỳ đại học đầu tiên: thiết lập mục tiêu, ma trận Eisenhower, xây dựng kế hoạch cá nhân, và các phương pháp quản lý thời gian.

Diễn giả: ThS. Đinh Thị Kim Liên · Trợ giảng: ThS. Đinh Quốc Tuấn (Khoa Địa chất)

1. Một tuần đại học nặng bao nhiêu?
2. Hiểu mình: Tâm lý – Hình học
3. Thiết lập mục tiêu
4. Ma trận Eisenhower
5. Xây dựng kế hoạch cá nhân
6. Phương pháp quản lý thời gian
7. Phiếu 7 ngày
8. Tài liệu tham khảo

1 Một tuần đại học nặng bao nhiêu?

Theo Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT (Điều 7), một tín chỉ tương đương 50 giờ học tập định mức của người học, gồm giờ lên lớp, tự học, chuẩn bị và kiểm tra; trong đó một tín chỉ lý thuyết yêu cầu tối thiểu 15 giờ giảng. Một học kỳ 18 tín chỉ vì vậy tương đương khoảng 900 giờ — chia cho khoảng 15 tuần học là gần 60 giờ mỗi tuần.

Thời khóa biểu chỉ cho bạn thấy phần lên lớp (khoảng 18–25 giờ/tuần). Phần lớn còn lại là tự học — và không ai xếp lịch đó thay bạn. Đó là lý do quản lý thời gian là kỹ năng đầu tiên của sinh viên năm nhất.

2 Hiểu mình: Tâm lý – Hình học

Psycho-Geometrics® của TS. Susan Dellinger mô tả năm kiểu phong cách qua năm hình: Vuông, Tam Giác, Chữ Nhật, Tròn, Lượn Sóng. Cách làm nhanh: chọn hình bạn thấy “là mình” nhất, rồi hình thứ hai. Bản tiếng Việt của bài trắc nghiệm và cẩm nang thuộc bản quyền của bà Nguyễn Thị Minh Tâm (Unity).

Cột “Mạnh” và “Bẫy” tóm lược từ mô tả trong tài liệu Psycho-Geometrics (bản Việt); cột “Thử ngay” là gợi ý ứng dụng vào quản lý thời gian của workshop. Bài làm đầy đủ 3 phần × 7 câu: Khám phá bản thân.

3 Thiết lập mục tiêu

Bốn tầng mục tiêu

Paul (2008, tr. 170) đề nghị chia mục tiêu theo khoảng cách thời gian: dài hạn (5–10 năm), trung hạn (3–5 năm), ngắn hạn (1–2 năm) và trước mắt (tháng này, tuần này, hôm nay). Tầng dưới cùng phải đủ nhỏ để bắt đầu ngay. Tác giả nhấn mạnh: “Một mục tiêu nhỏ được hoàn thành trong 30 phút và đóng góp cho một mục tiêu lớn hơn sẽ là một trong những cách đánh bại sự trì hoãn hữu hiệu nhất.”

SMART (Doran, 1981)

Lỗi thường gặp — từ bài tập thật của sinh viên năm nhất

Trích ẩn danh từ bài tập SMART của sinh viên năm nhất HCMUS (học phần Kỹ năng làm việc nhóm & học tập, HK2 2025–26):

Nguyên tắc: điểm số là kết quả; hãy gắn nó với hành động bạn kiểm soát được (số bài, số giờ, số buổi).

OKR cá nhân

OKR (Objectives & Key Results) bắt nguồn từ Andy Grove ở Intel và được Doerr (2018) phổ biến. O trả lời “mình muốn tới đâu?”; KR là 2–3 con số chứng minh đã tới. Ví dụ — O: Đứng vững ở học kỳ đại học đầu tiên. KR1: không vắng buổi nào không phép; KR2: nộp 100% bài tập trước hạn ít nhất 24 giờ; KR3: ngủ từ 7 tiếng trở lên ít nhất 5 đêm/tuần.

4 Ma trận Eisenhower

Ma trận phân loại công việc theo hai câu hỏi: có quan trọng không (giúp mục tiêu của mình) và có khẩn cấp không (đòi hỏi làm ngay). Ý tưởng xuất phát từ câu nói của Tổng thống Dwight D. Eisenhower (1954), được Covey (1989) phổ biến thành “ma trận quản lý thời gian”.

Bẫy khẩn cấp

Bỏ qua việc ô 2 → nó thành ô 1 → chạy deadline, kiệt sức → lướt mạng (ô 4) để “xả” → lại không còn sức cho ô 2. Đây là trạng thái “bận rộn giả”: làm nhiều nhưng hiệu quả không đáng kể. Ba lối thoát:

1. Hẹn giờ cho ô 2 — khối giờ cố định trong lịch, có tên môn.
2. Hạn chót của mình sớm hơn 24 giờ so với hạn trên Moodle.
3. Nói “không” mềm mỏng: “Mình đang làm bài tới 17h, sau đó mình phụ bạn nhé.” · “Lần này mình xin phép không đi, lần sau rủ mình nha.” · “Mình làm được phần A, phần B nhờ bạn khác được không?”

8 tình huống trong workshop — gợi ý xếp ô

5 Xây dựng kế hoạch cá nhân

Bánh xe cuộc đời

Chấm mức hài lòng hiện tại (1–10) cho 8 lĩnh vực, nối các điểm lại. Nan hoa thấp nhất là gợi ý cho kế hoạch tuần: đặt ít nhất một việc nhỏ, có ngày giờ cụ thể, cho lĩnh vực đó.

Quy trình 4 bước

1. Chia nhỏ: chia mục tiêu đến khi mỗi việc chỉ 30–60 phút (Paul, 2008, tr. 154).
2. Xếp lịch theo ưu tiên: ô 1 làm ngay, ô 2 hẹn giờ.
3. Chuẩn bị nguồn lực: tài liệu, dụng cụ, chỗ ngồi, người hỗ trợ.
4. Làm, theo dõi, điều chỉnh: rà soát cuối tuần.

Lịch tuần: đặt “đá to” vào trước

Paul (2008, tr. 190–193) đề nghị lập thời gian biểu tuần theo thứ tự: (1) việc cố định — lên lớp, thí nghiệm, làm thêm; (2) khối học tập vào giờ bạn tỉnh táo nhất; (3) hoạt động khác như thể thao; (4) chừa khoảng trống. Tác giả viết: “Tại sao hầu hết các thời gian biểu đều thất bại? Vì chúng quá kín.” Workshop gợi ý chừa khoảng 20% làm vùng đệm.

Rà soát tuần — 20 phút tối Chủ nhật

1. Nhìn lại: tuần này mình làm được gì? Ghi 3 điều.
2. Gom về một chỗ: hạn chót, tin nhắn, giấy tờ → một danh sách duy nhất.
3. Nhìn trước: hai tuần tới có kiểm tra, nộp bài, sự kiện gì?
4. Chọn 3 việc lớn cho tuần sau và đặt luôn vào lịch.

6 Phương pháp quản lý thời gian

GTD — Getting Things Done (Allen, 2001)

1. Thu thập: ghi mọi việc ra ngoài đầu — một ứng dụng hoặc một cuốn sổ duy nhất.
2. Làm rõ: việc này là gì? Dưới 2 phút → làm luôn; lớn → bước đầu tiên là gì?
3. Sắp xếp: gắn hạn, gắn môn, đưa vào lịch hoặc danh sách.
4. Rà soát: mỗi sáng 2 phút, mỗi tuần 20 phút.
5. Thực hiện: làm với tâm thế yên tâm vì không bỏ sót gì.

Năm cách vượt trì hoãn (Paul, 2008, tr. 185–186)

1. Chuẩn bị chỗ ngồi và tâm trí; tắt thông báo, điện thoại úp xuống.
2. Đặt mục tiêu học tập nhỏ, dễ bắt đầu và sớm hoàn thành.
3. Hình dung sự tổn hại của việc trì hoãn.
4. Tưởng tượng niềm vui khi hoàn thành — và tự thưởng thật.
5. Cho phép bản thân trì hoãn một số việc không quan trọng.

Thói quen cần bao lâu?

“21 ngày tạo thói quen” là ngộ nhận phổ biến. Trong nghiên cứu của Lally và cộng sự (2010), thời gian để một hành vi mới trở nên tự động dao động 18–254 ngày, trung vị 66 ngày; lỡ một lần không làm hỏng quá trình hình thành thói quen. Hãy bắt đầu nhỏ, gắn với một thời điểm cố định, và kiên trì.

7 Phiếu 7 ngày

Trên điện thoại: mở Kế hoạch của tôi để tải lịch nhắc 7 ngày (.ics).

8 Tài liệu tham khảo

1. Allen, D. (2001). Getting things done: The art of stress-free productivity. Viking.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo. (2021). Thông tư 17/2021/TT-BGDĐT quy định về chuẩn chương trình đào tạo; xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học (Điều 7).
3. Cirillo, F. (2018). The Pomodoro technique: The life-changing time-management system. Virgin Books.
4. Covey, S. R. (1989). The 7 habits of highly effective people. Free Press.
5. Dellinger, S. (1989). Psycho-Geometrics: How to use geometric psychology to influence people. Prentice Hall. Bản Việt bài trắc nghiệm và cẩm nang: Nguyễn Thị Minh Tâm (Unity).
6. Doerr, J. (2018). Measure what matters. Portfolio/Penguin.
7. Doran, G. T. (1981). There’s a S.M.A.R.T. way to write management’s goals and objectives. Management Review, 70(11), 35–36.
8. Eisenhower, D. D. (1954, August 19). Address at the Second Assembly of the World Council of Churches, Evanston, Illinois.
9. Lally, P., van Jaarsveld, C. H. M., Potts, H. W. W., & Wardle, J. (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology, 40(6), 998–1009. https://doi.org/10.1002/ejsp.674
10. Paul, K. (2008). Học khôn ngoan mà không gian nan. NXB Lao động – Xã hội. (Nguyên tác: Study smarter, not harder.)
11. Tracy, B. (2001). Eat that frog! 21 great ways to stop procrastinating and get more done in less time. Berrett-Koehler.

Ví dụ sinh viên trích ẩn danh từ diễn đàn học phần Kỹ năng làm việc nhóm & học tập (BAA00008), HK2 2025–26, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCM.